Timarion ili kako se dotični napatio, vizantijski roman nepoznatog autora
iz XII veka, predstavlja svakakonajinteresantniji vizantijski silazak u Had uz odmerenu dozu satire, i upogledu književnih kvaliteta, najuspešnije
delo vizantijske satire, prvi putobjavljene kod nas (2002. godine) u prevodu Slađane Milinković (sa vizantijskoggrčkog) u izdanju Stylosa iz Novog Sada. Ovo delo takođe predstavlja i najboljiprimer spoja književnog nasleđa rimske i menipske
satire i Lukijanovogsatiričnog dijaloga, sa jedne strane, i doprinosa satiričnih tendencijavizantijske književnosti, sa druge strane. U pogledu književne forme, to je,zapravo, vizantijska romaneskna pripovest u prozi u vidu rastegnutoglukijanovskog
dijaloga sa veoma dugim monološkim partijama. Ova terminološki preciznija odrednica delamogla bi imati sasvim odbojan efekat na savremenog čitaoca, tako da je dalekobolje što se prevodilac odlučio da popularnim terminom roman, koji je bliži ukusu savremene čitalačke publike, predstavidelo iz današnje književne perspektive. Ova svojevrsna umetnička sloboda možese opravdati činjenicom da se termin roman često retroaktivno primenjuje nadela antičke i vizantijske pripovedne romaneskne proze. Ovo je veoma značajnopitanje i za čitaoca i svakog istraživača, sa razloga da danas postojeproučavaoci vizantijske književnosti koji u potpunosti zanemaruju vizantijskusatiru, a slična dela smatraju tek pukim mimezama Lukijana, previđajući uticajedrugih autora. Timarion je najboljiprimer koliko je žanr vizantijske satire bio živ, i koliko maštoviti autorinisu bili ograničeni jednim uzorom, ili ograničeni brojem uzora, već su biliinspirisani širokim dijapazonom raznovrsnih i raznorodnih dela antičkeknjiževnosti. Vizantijski pisci su kombinovali elemente nekoliko književnihvrsta i formi, i svemu tome dodavali obeležje svog vremena. Tako je pisac ovesatire, sledio književnu tradiciju, ali u suštinskom pogledu, najvišepodražavao Platona, i to jednu od tema čuvenog Platonovog dijaloga Timaj. U svakom slučaju, delo jeizuzetno interesantno, prevod je dobar, primeren istorijskom i književnomkontekstu, stoga ga toplo preporučujem svakom književnom sladokuscu, velikihčitalačkih apetita bez ograničavajućih predrasuda.
Više kritika o timarion,ili kako se dotični napatio